,,Bircza, nasza Bircza, będziem ciebie wiernie strzec,
Mamy rozkaz cię utrzymać, albo w gruzach twoich lec.''
Fragment hymnu żołnierzy Wojska Polskiego, milicjantów i członków lokalnej samoobrony, broniących Birczy i jej mieszkańców przed zbrodniczym terrorem band UPA, w latach 1944 - 1947.
Bircza Placówka o obronie przed UPA
"Placówka" z 1976 r. reż. Lucjan Jankowski ze wspomnieniami uczestników Obrony Birczy przed faszystowskimi bandami UPA.
Dziś rano byłem przesłuchiwany w komendzie miejskiej policji w Elblągu, w związku z kolejną, jedenastą już profanacją polskiej flagi na rondzie Obrońców Birczy, znajdującego się u zbiegu ulic Legionów i Niepodległości. Następna godzina pieprzenia o niczym, żeby za dwa tygodnie lub po miesiącu otrzymać pisemną odpowiedź, że oni nic nie mogą i umarzają sprawę, bo najlepiej byłoby, gdyby to Pan ustalił sprawców i podał nam Ich na tacy. Bananowe państwo z dykty i paździerza, na które może już dziś narobić każdy, komu na to przyjdzie chęć i ochota, a banderowcy wpisali to już w swój stały repertuar robienia Lachom na głowy, śmiejąc się w kułak, bo wiedzą, że w Polinie, nikt nie ośmieli się nawet na nich, choćby tylko krzywo spojrzeć, a co dopiero o dobraniu się im do tyłków. O czymś podobnym, to możemy sobie jeno pomarzyć i nic poza tym.
Jak poinformował Instytut Pamięci Narodowej, w nocy z 12 na 13 września 2021 r. zmarła Janina Kalinowska, przewodniczącą Stowarzyszenia Upamiętniania Polaków Pomordowanych na Wołyniu, ocalała ze zbrodni wołyńskiej.
W nocy z 12 na 13 września zmarła Janina Kalinowska – przewodnicząca Stowarzyszenia Upamiętniania Polaków Pomordowanych na Wołyniu. Janina Kalinowska ocalała z ludobójstwa wołyńskiego .
Kolejną, jedenastą już biało czerwoną flagę tzw. ,,nieznani sprawcy'' wyrwali i najprawdopodobniej wyrzucili do śmietnika z ronda Obrońców Birczy w Elblągu, znajdującego się u zbiegu ulic Niepodległości i Legionów. Jak widać nieznani sprawcy uczcili w ten sposób 30 lecie Banderlandu. Flaga wytrwała na tym miejscu, aż 7 tygodni.
W pół godziny po tym jak stwierdziłem brak jednej z dwóch flag
narodowych, które umieściliśmy na rondzie 11 lipca, w 78 rocznicę Rzezi
Wołyńskiej, z Panem Eugeniuszem Dąbrowskim, zadzwoniłem w tej sprawie
bezpośrednio do komendanta miejskiego policji w Elblągu, ale jak znam
życie oleją sprawę koncertowo, no bo przecież Polska flaga narodowa to
nic nie znaczący symbol, którym każdy może dziś sobie wytrzeć buty vulgo
wsadzić w gówno. prawie miesiąc temu, jako świadek składałem zeznania w
komendzie miejskiej policji w tej samej kwestii, po raz kolejny już
jednak nie zamierzam, bo przez ten czas od dnia mojego przesłuchania,
elbląska policja nie zrobiła w tej sprawie absolutnie nic i tym razem
również nie będzie inaczej. No, co innego, gdyby ktoś zniszczył flagę
Ukrainy, to wtedy cała elbląska policja, prokuratura, lokalni politycy,
choć nie tylko, grzmieliby nie posiadając się z oburzenia, nad aktem
niewysłowionego, polskiego zdziczenia, a TVN, Polsat i TVP Info krzyczałyby pod
niebiosa o polskich faszystach, ksenofobach, okraszając jeszcze na
dodatek wszystkich Polaków, najgorszymi, rynsztokowymi epitetami.
Motto: „- Kto ty jesteś ? - Polak mały ;
- Jaki twój znak ? - Orzeł biały……” 1
Władysław Bełza: Katechizm polskiego dziecka.
Pomnik Powstania Wielkopolskiego w Inowrocławiu, wieńczy orzeł bez korony
Niech za przykład posłuży likwidacja tablic i pomników na których występuje „Orzeł - symbol bez korony”. Taki stan rzeczy ma miejsce w wielu miejscach w Polsce. Szczególnie na Wale Pomorskim, Podkarpaciu.
W Elblągu zniszczono tablicę upamiętniającą obrońców Birczy. To nie była przypadkowa dewastacja
13 października tego roku na skrzyżowaniu ulic Niepodległości i Legionów w elbląskiej dzielnicy Kamionka miała zostać odsłonięta tablica pamiątkowa poświęcona obrońcom Birczy. O siódmej rano tego dnia ktoś zauważył jej dewastację, zrobił zdjęcie i wrzucił do internetu. Na tablicy z napisem: Rondo Obrońców Birczy zamalowano Birczę i napisano: Rondo Obrońców Ubecji.
,,Gdybyśmy mieli lepszych dowódców, to Birczy by nie było, która to na tym terenie spędza sen z oczu wielu ludziom” – Mirosław Huk ps. Hryhor, prowydnyk I Okręgu OUN tzw. Kraju Zakierzońskiego’’.
Małe miasteczko Bircza leży na terenie Pogórza Przemyskiego. Obecnie miejscowość administracyjnie należy do powiatu przemyskiego i województwa podkarpackiego.
Obszar Birczy znalazł się w latach 1945-1946 w strefie działania 26. taktycznego odcinka "Łemko". W jego skład wchodziły 4 sotnie: Burłaka, Huneczki, Jawa i Łastiwki.
Uroczystość otwarcia ronda Obrońców Birczy w Elblągu, 13 X 2018 r.' fot. Marcin Mongiałło (archiwum Elblag.net)
W styczniowym wydaniu miesięcznika ,,Historia Do Rzeczy” ukazał się artykuł Arkadiusza Karbowiaka ,,Tragedia Birczy”, w którym opisano rzekomy mord żołnierzy Wojska Polskiego na bojownikach Ukraińskiej Powstańczej Armii. Poza tym autor opisał –wedle sobie dostępnych źródeł – tło walk polsko – ukraińskich w okolicach Birczy.
Arkadiusz Karbowiak ogłosił, że swój wywód oparł na opracowaniach – choć nie podał ich tytułów – oraz na nieznanych wcześniej dokumentach ujawnionych niedawno przez Wojskowe Biuro Informacji. Zapewne nowo dostępne dokumenty są bardo ważnymi źródłami, ale czy pozwala to autorowi stawiać w artykule tak jednoznaczne tezy?
Również ja pozwolę sobie swój artykuł oprzeć na dostępnej literaturze oraz przede wszystkim na – chyba – niedostępnych panu Karbowiakowi źródłach pisanych i ustnych. Nie będę się również starał głosić, że na pewno wiem, co wydarzyło się w Birczy w czasie konfliktu z UPA. Ocenę i wątpliwość pozostawię Czytelnikowi
Uroczystość z dnia 18 lipca 1976 roku - odznaczenie Birczy Orderem Krzyża Grunwaldu III Klasy, za bohaterską postawę jej mieszkańców w czasie walk z bandami UPA oraz odbudowę życia społecznego i gospodarczego na Ziemi Birczańskiej.
Zdjęcia pochodzą z kolekcji Państwa Genowefy i Janusza Krotoszyńskich, wykonane w dniu uroczystości przez Pana Janusza Krotoszyńskiego,
Zdjęcia udostępnił Bibliotece Publicznej w Birczy, Pan Mariusz Drel.
